స్టాక్ మార్కెట్ యొక్క వైబ్రెంట్ వరల్డ్ లోకి ఎంటర్ అవ్వాలని అనుకుంటున్నారా? అయితే, ఫండమెంటల్ థింగ్స్ తెలుసుకోవడం వెరీ ఇంపార్టెంట్. ఈ కాంప్రహెన్సివ్ గైడ్ ద్వారా స్టాక్ మార్కెట్ ఎలా వర్క్ అవుతుందో, ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఎలా చేయాలో డీటైల్డ్ గా తెలుసుకుందాం.
స్టాక్ మార్కెట్ అంటే ఏంటి? (What is Stock Market?)
స్టాక్ మార్కెట్ అనేది కంపెనీల షేర్స్ ని కొనడానికి మరియు అమ్మడానికి ఒక ప్లాట్ఫార్మ్. ఇది ఒక డిజిటల్ మార్కెట్ ప్లేస్ లాంటిది. ఇక్కడ, కంపెనీలు తమ ఓనర్షిప్ లో కొంత భాగాన్ని షేర్స్ రూపంలో పబ్లిక్ కి సెల్ చేస్తాయి.
- షేర్ అంటే ఏమిటి? (What is a Share?): ఒక కంపెనీలో మీకు కొంత పార్ట్ ఉన్నట్లు తెలిపే ఒక సర్టిఫికేట్. మీరు ఒక షేర్ బై చేస్తే, మీరు ఆ కంపెనీలో కొంచెం ఓనర్ అయినట్లే.
- మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ (Market Capitalization): కంపెనీ యొక్క టోటల్ షేర్స్ వాల్యూని మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ అంటారు. ఇది కంపెనీ యొక్క సైజ్ ని ఇండికేట్ చేస్తుంది.
ప్రైమరీ మరియు సెకండరీ మార్కెట్స్: డిఫరెన్సెస్ ఏమిటి? (Primary and Secondary Markets: What are the Differences?)
స్టాక్ మార్కెట్ టు మెయిన్ పార్ట్స్ గా డివైడ్ చేయబడింది:
ప్రైమరీ మార్కెట్
(IPO)
- కంపెనీ ఫస్ట్ టైం తన షేర్స్ ని పబ్లిక్ కి సెల్ చేసినప్పుడు, దానిని IPO (ఇనిషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్) అంటారు.
- ఈ టైంలో, కంపెనీ డైరెక్ట్ గా ఇన్వెస్టర్స్ కి షేర్స్ ని సెల్ చేస్తుంది.
- IPO ద్వారా కంపెనీలు తమ బిజినెస్ ని ఎక్స్పాండ్ చేయడానికి ఫండ్స్ ని రైజ్ చేస్తాయి.
సెకండరీ మార్కెట్
- IPO తర్వాత, షేర్స్ సెకండరీ మార్కెట్ లో ట్రేడ్ అవుతాయి.
- ఇక్కడ, ఇన్వెస్టర్స్ ఒకరి దగ్గర నుండి మరొకరు షేర్స్ ని బై మరియు సెల్ చేస్తారు.
- BSE (బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్) మరియు NSE (నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్) వంటి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లు సెకండరీ మార్కెట్ కి ఎగ్జాంపుల్స్.
షేర్ ప్రైసెస్ ని డిటర్మైన్ చేసే ఫాక్టర్స్ (Factors Determining Share Prices)
షేర్ ప్రైసెస్ మెనీ ఫాక్టర్స్ పై డిపెండ్ అవుతాయి:
- డిమాండ్ మరియు సప్లై (Demand and Supply): షేర్స్ కి డిమాండ్ పెరిగితే, ప్రైస్ ఇంక్రీజ్ అవుతుంది. సప్లై పెరిగితే, ప్రైస్ డిక్రీజ్ అవుతుంది.
- కంపెనీ పెర్ఫార్మెన్స్ (Company Performance): కంపెనీ ప్రాఫిట్స్, గ్రోత్, మరియు ఫ్యూచర్ ఎక్స్పెక్టేషన్స్ షేర్ ప్రైసెస్ ని అఫెక్ట్ చేస్తాయి.
- ఎకనామిక్ కండిషన్స్ (Economic Conditions): కంట్రీ ఎకానమీ, ఇంట్రెస్ట్ రేట్స్, మరియు ఇన్ఫ్లేషన్ వంటి ఫాక్టర్స్ కూడా షేర్ ప్రైసెస్ ని అఫెక్ట్ చేస్తాయి.
- న్యూస్ మరియు స్పెక్యులేషన్స్ (News and Speculations): కంపెనీ గురించి వచ్చే న్యూస్ మరియు స్పెక్యులేషన్స్ కూడా షేర్ ప్రైసెస్ ని అఫెక్ట్ చేస్తాయి.
ఇంపార్టెంట్ ఇండిసెస్ (Important Indices)
స్టాక్ మార్కెట్ పెర్ఫార్మెన్స్ ని తెలుసుకోవడానికి ఇండిసెస్ హెల్ప్ చేస్తాయి:
- సెన్సెక్స్ (Sensex): BSE లోని 30 ప్రొమినెంట్ కంపెనీల పెర్ఫార్మెన్స్ ని ఇండికేట్ చేస్తుంది. ఇది ఇండియన్ స్టాక్ మార్కెట్ యొక్క బెంచ్ మార్క్ ఇండెక్స్.
- నిఫ్టీ 50 (Nifty 50): NSE లోని 50 ప్రొమినెంట్ కంపెనీల పెర్ఫార్మెన్స్ ని ఇండికేట్ చేస్తుంది. ఇది కూడా ఇండియన్ స్టాక్ మార్కెట్ యొక్క ఇంపార్టెంట్ ఇండెక్స్.
టైప్స్ ఆఫ్ ట్రేడింగ్ (Types of Trading)
- ఆన్లైన్ ట్రేడింగ్ (Online Trading): ఇంటర్నెట్ ద్వారా ట్రేడింగ్ అకౌంట్ యూజ్ చేసి షేర్స్ ని బై మరియు సెల్ చేయడం. ఇది ఫాస్ట్ మరియు కన్వీనియంట్ వే.
- ఆఫ్లైన్ ట్రేడింగ్ (Offline Trading): బ్రోకర్ ద్వారా టెలిఫోన్ లేదా డైరెక్ట్ గా ట్రేడ్ చేయడం. ఇది ట్రెడిషనల్ మెథడ్.
రోల్ ఆఫ్ బ్రోకర్ (Role of Broker)
బ్రోకర్స్ ఇన్వెస్టర్స్ కి హెల్ప్ చేస్తారు:
- ట్రేడింగ్ అకౌంట్ ఓపెన్ చేయడానికి హెల్ప్ చేస్తారు.
- షేర్స్ ని బై మరియు సెల్ చేయడానికి ఆర్డర్స్ ని ఎగ్జిక్యూట్ చేస్తారు.
- ఇన్వెస్ట్మెంట్ అడ్వైస్ ప్రొవైడ్ చేస్తారు.
- రిసెర్చ్ మరియు అనాలిసిస్ ప్రొవైడ్ చేస్తారు.
ట్రేడింగ్ అకౌంట్ మరియు డీమాట్ అకౌంట్ (Trading Account and Demat Account)
- ట్రేడింగ్ అకౌంట్: షేర్స్ ని బై మరియు సెల్ చేయడానికి యూజ్ చేసే అకౌంట్.
- డీమాట్ అకౌంట్: బై చేసిన షేర్స్ ని డిజిటల్ ఫార్మ్ లో ఉంచడానికి యూజ్ చేసే అకౌంట్.
ట్రేడింగ్ మరియు ఇన్వెస్టింగ్: డిఫరెన్సెస్ (Trading and Investing: Differences)
- ట్రేడింగ్: షార్ట్ టర్మ్ ప్రాఫిట్స్ కోసం షేర్స్ ని క్విక్ గా బై మరియు సెల్ చేయడం. ఇది రిస్క్ తో కూడుకున్నది.
- ఇన్వెస్టింగ్: లాంగ్ టర్మ్ గ్రోత్ కోసం షేర్స్ ని బై మరియు హోల్డ్ చేయడం. ఇది లెస్ రిస్క్ తో కూడుకున్నది.
రోల్ ఆఫ్ సెబీ (Role of SEBI)
సెబీ (సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా) స్టాక్ మార్కెట్ ని రెగ్యులేట్ చేస్తుంది:
- ఇన్వెస్టర్స్ ఇంట్రెస్ట్స్ ని ప్రొటెక్ట్ చేస్తుంది.
- మార్కెట్ రూల్స్ ని ఎన్ఫోర్స్ చేస్తుంది.
- మార్కెట్ యొక్క ట్రాన్స్పరెన్సీ ని ఎన్స్యూర్ చేస్తుంది.
కంక్లూజన్ (Conclusion)
స్టాక్ మార్కెట్ గురించి తెలుసుకోవడం అనేది ఒక కంటిన్యూస్ ప్రాసెస్
స్టాక్ మార్కెట్ యొక్క ప్రాథమిక విషయాలు తెలుసుకోవడం మీ ఆర్థిక భవిష్యత్తును నిర్మించడానికి మొదటి అడుగు. గుర్తుంచుకోండి, పెట్టుబడి అనేది నిరంతర అభ్యాస ప్రక్రియ. నిపుణుల సలహాలను తీసుకోవడానికి వెనుకాడకండి, MBC ట్రేడింగ్ ప్లాట్ఫాం వంటి వనరులను అన్వేషించండి మరియు మీ జ్ఞానాన్ని మరింత పెంచుకోవడానికి ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ తరగతుల్లో చేరడాన్ని పరిగణించండి. పెట్టుబడి పెట్టడానికి ముందు, మీ ఆర్థిక లక్ష్యాలను మరియు రిస్క్ సామర్థ్యాన్ని జాగ్రత్తగా అంచనా వేయండి. ఓపిక మరియు అంకితభావంతో, మీరు స్టాక్ మార్కెట్లో విజయవంతంగా ముందుకు సాగవచ్చు.